10 juli 1584 – Het begin

PDS 121

Anoniem, Afbeeldinghe van den ellendighen staet der Nederlanden, 1623 | 

Dit schilderij in de collectie van Museum Prinsenhof Delft heeft de veelzeggende titel ‘Afbeeldinghe van den ellendighen staet der Nederlanden onder de wreede tijrannije van den hertog van Alba’. Op de troon zit Alva, de legeraanvoerder die Filips stuurde om de opstand in de Nederlanden neer te slaan. De 17 Nederlandse gewesten zitten geketend voor hem op de grond. In de achtergrond geen allegorie, maar de harde werkelijkheid: op 5 juni 1568 werden op de Markt van Brussel twee vrienden van Willem van Oranje onthoofd. Samen met Willem stonden de graaf van Egmont en de graaf van Hoorne aan de basis van het verzet tegen Filips. Als Willem in Brussel was geweest, zou ook hij die dag vermoord zijn. Door Willems vlucht lukte dit pas zestien jaar later in Delft. Na deze bloedige 5de juni was duidelijk dat een gewapende opstand tegen Spanje niet te voorkomen was.

Door zijn status als prins was Willem van Oranje in zijn jonge jaren erg belangrijk voor Karel V en Filips. Hij had macht, invloed, een prachtig kasteel in Brussel en in Breda en veel bezittingen. Toen hij naar Duitsland vluchtte raakte hij alles kwijt, maar redde hij wel zijn eigen leven. Vanaf toen kon er een begin worden gemaakt met het beëindigen van deze ‘Ellendigen Staet’.

 

Op 10 juli aanstaande staat Museum Prinsenhof Delft stil bij de moord op Willem van Oranje. Op weg naar deze datum vertellen we door middel van 10 krachtige beelden het verhaal van de moord op onze Vader des Vaderlands. Wil je deze stille getuigen én de plaats van delict echt zien? Kom dan naar Museum Prinsenhof Delft. En als je meedoet met onze Willem van Oranje – Actie mag je op vrijdag 10 juli gratis naar binnen. 

Door Maurice Wery, conservator Stads- en Oranjegeschiedenis, Museum Prinsenhof Delft