Schoonhoven’s Leda en de Zwaan is weer terug

100 jaar schoonhoven

Voor het eerst in ruim 40 jaar is het linoleumwerk Leda en de Zwaan weer te zien in Museum Prinsenhof Delft.

Het is gebuikt als dartbord en kwam bijna terecht bij het grof vuil, maar de Delftse kunstenaar Ben Hoezen weet dat te voorkomen. Zo beginnen de lotgevallen van Leda en de Zwaan, het linoleumwerk dat Jan Schoonhoven rond 1952 ontwierp.

26 juni 2014 is het de honderdste geboortedag van Jan Schoonhoven. Om dit te vieren heeft Museum Prinsenhof Delft het werk laten restaureren.

Aankoop
Als in 1972 Museum Prinsenhof Delft Leda en de Zwaan aankoopt, hangt het enige tijd in De Volle Maan, het moderne kunst centrum van het museum. Wanneer dit wordt wegbezuinigd, verdwijnt ook het linoleumwerk uit zicht. In 2012 is het kunstwerk terug in het museum. Alleen, het kan maar in één zaal naar binnen, alle andere toegangen zijn te klein. Het is ook sterk vervuild en moet worden gerestaureerd. Het museum besluit een restauratietraject te starten.

Restauratie
Bij Hizkia Van Kralingen is ruimte gevonden en restaurator moderne en hedendaagse kunst, Evelyne Snijders, neemt de uitdaging aan. Zij begint het schoonmaken van het werk. Door de afmetingen van 240 × 324 cm, is dat een flinke klus. Ook het materiaal is niet makkelijk. Linoleum is nauwelijks te restaureren en er ontbreken aan de randen nogal wat stukjes. Al snel is duidelijk dat het werk erg instabiel is. Aan de achterzijde ontbreken delen van het latwerk en bij het neerleggen, dat met zes personen maar net te doen is, houdt iedereen z’n hart vast. De achterzijde moet worden versterkt.

Nieuwe lijst
Houtrestaurator Ton van Loon buigt zich over een oplossing. Hij komt tot eenzelfde conclusie, het werk verlangt meer stijfheid, maar mag tegelijkertijd niet heel veel zwaarder worden. Evelyne stopt met schoonmaken, Ton begint aan de achterzijde. Al werkend concluderen we dat het werk ook een lijst nodig heeft. Een lijst die niet opvalt, die de randen beveiligt bij transporten en die eraf kan als dat nodig is. Ton komt met een prachtige ambachtelijke oplossing. Als die gereed is, wordt het werk weer gekanteld en kan Evelyne verder met schoonmaken, consolideren en het opvullen en aanvullen van ontbrekende stukjes linoleum. Om dat in de juiste kleuren te krijgen is nog niet zo eenvoudig.

foto ophangen Schoonhoven Leda en de Zwaan terug in Museum Prinsenhof

Maar de klus is geklaard. Het werk hangt vanaf 26 juni tot en met 17 augustus 2014 in de Waalse Kerk, die onlangs weer aan het museum is toegevoegd. Tot onze grote opluchting heeft de kerk een toegang die voor dit werk groot genoeg is. Na 42 jaar is Leda en de Zwaan weer te zien in het Prinsenhof, op een plek die Jan Schoonhoven vast tot tevredenheid zal stemmen.

Marga Schoemaker
Conservator Moderne Kunst